Antibiotica resistentie in de Waddenzee

Wereldwijd is er een groeiend besef dat toenemende antibiotica resistentie in ecosystemen de gezondheid van zowel mens als dier kan schaden. De afgelopen jaren zijn honderden zeehondenpups die in Pieterburen werden opgevangen onderzocht op de aanwezigheid van bacteriën resistent tegen antibiotica. Ana Rubio Garcia, hoofd-dierenarts van het Zeehondencentrum in Pieterburen, doet dit als onderdeel van haar promotieonderzoek naar het zeehondenmicrobioom, oftewel de complete collectie van micro-organismen die in zeehonden voorkomen inclusief aanwezige antibioticaresistente varianten.

Laatst geupdate op 16-01-2023

SCHAUEN SIE SICH AUCH AN

  • Zeehondenmoeder en pup
  • Medicatie voor zeehonden
  • Onderzoek naar antibioticaresistentie bij zeehonden

Wat is antibioticaresistentie?

Als mensen teveel gebruik maken van antibiotica dan kunnen bacteriën resistent worden. Dat betekent dat de bacteriën niet meer gevoelig zijn voor de medicijnen en dus niet doodgaan. Dit is een groot probleem, want als dit vaker gebeurt dan wordt de kans steeds kleiner om te genezen van zo’n ontsteking. Dan moeten er nieuwe medicijnen worden gemaakt om bacteriën te bestrijden. Daarom is het belangrijk om op een goede manier met antibiotica om te gaan.

Hoe komt dat dan in de Waddenzee terecht?

Er bestaat een kans dat antibioticaresistentie bacteriën in de Waddenzee terecht komen. Als deze bacteriën ons lichaam verlaten via het water dat wij gebruiken dan komt dat uiteindelijk in rivieren en in de zee terecht. Zo kunnen zeedieren in aanraking komen met deze soort bacteriën en ze in binnenkrijgen. Als dit gebeurt met zeehonden, dan kunnen wij door ze te onderzoeken aantonen dat er antibioticaresistentie van bacteriën in de Waddenzee zijn.

Onderzoek naar bacteriën bij zeehonden

Bacteriën bij zeehonden

Ana is benieuwd of zeehonden bacteriën in hun lichaam hebben die ongevoelig zijn tegen antibiotica. Zij doet haar promotieonderzoek (PhD) naar alle microscopisch kleine organismen die in een zeehond voorkomen, zoals bacteriën, virussen en schimmels. Zo kan Ana onderzoeken of daar ook resistente bacteriën bijzitten.

We voeren het onderzoek uit op de zeehonden die bij ons zijn opgevangen. Van elke zeehond die binnenkomt wordt met een wattenstaafje een monster genomen vanuit de anus. Dit monster wordt daarna in ons laboratorium gekweekt: dit betekent dat we de gevonden bacteriën laten groeien zodat we er veel meer van hebben. Dat maakt het makkelijker om te kijken welke soorten bacteriën er zijn.

Wussten Sie, dass...

Wij met meerdere partijen samenwerken om de antibioticaresistentie in de Waddenzee in de gaten te houden. Het onderzoek wordt begeleid door de faculteit Diergeneeskunde van de Universiteit Utrecht (UU) en de afdeling Medische microbiologie en infectiepreventie van het Universitair Medisch Centrum Groningen (UMGC). Het herkennen van de soort bacteriën en de aanwezigheid van antibioticaresistentie wordt gedaan door het IZORE-laboratorium in Leeuwarden.

Resultaten van het onderzoek

Uit Ana haar onderzoek komen verschillende resultaten. Zo hebben zeehonden veel dezelfde soorten bacteriën in hun lichaam als mensen. Ook zijn er weinig bacteriën gevonden die niet meer gevoelig zijn voor antibiotica. Met andere woorden: er is weinig antibioticaresistentie. Dat is goed nieuws! Op dit moment lijkt het ontzettend mee te vallen met de antibioticaresistentie in de Waddenzee.

Antibioticabehandeling bij zeehonden

We keken ook naar wat er gebeurt bij een zeehond als die tijdens de opvang antibiotica nodig had om te herstellen. Nu blijkt dat er geen verschil is tussen de bacteriën van zeehonden die de behandeling kregen en niet-behandelde zeehonden. Dus na de behandeling van antibiotica komen de natuurlijke bacteriën weer terug die een zeehond in zijn lichaam heeft. Dit is erg opvallend, aangezien dit herstel van de natuurlijke bacteriën bij mensen soms maanden of jaren kan duren. Dit betekent dus dat antibioticagebruik bij opgevangen zeehonden geen effect heeft op de Waddenzee als de zeehonden weer worden vrijgelaten.

De zeehond als bio-indicator voor antibioticaresistentie

De zeehond is dus een belangrijke bio-indicator voor antibioticaresistentie in de Waddenzee. Dat betekent dat de zeehond een dier is die kan laten zien hoe goed het met zijn leefomgeving gaat. Met het doorgaan van dit onderzoek houden we een vinger aan de pols: we houden in de gaten of de situatie verandert.

Kijk hieronder naar een mini-documentaire over hoe wij vanuit het centrum antibioticaresistentie bij zeehonden in de gaten houden:  

Eine Robbe melden. Haben Sie eine in Not geratene Robbe gesehen? Rufen Sie 144 an (24 Stunden am Tag erreichbar) Lesen Sie mehr.