Postdoctoraal onderzoek naar het vocaal leren van dieren

Waarom spreken mensen? En waarom huilen zeehondenpups? De antwoorden op deze twee vragen zou nog wel eens verassend dicht bij elkaar kunnen liggen.

andrea 1Andrea Ravignani doet bij het Zeehondencentrum een postdoctoraal onderzoek wat betaald wordt uit de prestigieuze Marie-Curie beurs. Andrea is een Italiaanse wetenschapper die gefascineerd is door de vraag hoe dieren – en mensen – geluiden leren maken. Een deel van zijn onderzoek in Pieterburen is het dagelijks opnemen van de geluiden van zeehondenpups, het zogenaamde ‘huilen’. Vervolgens bekijkt Andrea of er een ontwikkeling in het produceren van deze geluiden zit.

andrea 3Is het je ooit opgevallen hoe baby’s (menselijke pups) beginnen te huilen, vervolgens onduidelijke geluiden maken en hoe dit vervolgens langzaam verandert in taal? Iets soortgelijks gebeurt bij zeehonden. Het geluid of de stem van iedere zeehondenpup is heel anders. De stem van de pups verandert bovendien nog naarmate zij ouder worden. Sterker nog, het lijkt erop dat Gewone en Grijze zeehonden lid zijn van een zeer specifieke groep dieren. Dieren, die net als mensen, het vermogen hebben om hun stem in de loop van hun leven te vormen. Dit noem je ‘vocaal leren’. Ook papegaaien, zangvogels en vleermuizen hebben dit vermogen.

Een goed en heel bijzonder voorbeeld hiervan is een zeehond genaamd Hoover die verbleef in het New England Aquarium in Boston. Hoover werd opgevoed door mensen en leerde praten. Het is wekelijk ongelofelijk wanneer je dit beluistert. Op YouTube kun je horen hoe dat klinkt in het fragment “Hoover the Talking Seal”. Zeehonden leren dus geluiden maken via imitatie van soortgenoten, waarna ze er een heel eigen geluid van maken. Ze zijn daarmee misschien wel de diersoort die het dichtst bij ons staat wat betreft ‘vocale imitatie’.

Het onderzoek van Andrea is om twee redenen belangrijk: Aan de ene kant helpt het ons een beter begrip te krijgen van zeehonden en wat belangrijk voor hen is in de eerste fase van hun leven. Aan de andere kant geeft het ons een kijkje in de evolutie van de mens. Menselijke evolutie is namelijk heel moeilijk te reconstrueren zonder een tijdmachine, met name wat betreft de ontwikkeling van eigenschappen die zich in de loop der jaren ontwikkelen, zoals spraak en taal. Communicatie bij zeehonden is een compleet nieuw veld van onderzoek.