Onze oceanen raken vervuild met plastic afval. In de Stille oceaan is daardoor zelfs een gebied ontstaan waar 79.000 ton afval bij elkaar blijft drijven. Dit gebied, wat 3 keer zo groot is als Frankrijk, wordt de Plastic Soep genoemd. Maar ook andere oceanen blijven niet gespaard: overal ter wereld wordt in zee plastic afval gevonden, zelfs op afgelegen plekken zoals het Noord- en Zuidpoolgebied. De Plastic Soep is overal.

Plastic heeft grote gevolgen voor al het leven in de zee, waaronder voor zeehonden. Steeds vaker komt het voor dat zeehonden verstrikt raken in visnetten en bij ons in de opvang terecht komen. Daarnaast wordt het eten van zeehonden ook vervuild; vissen zien plastic aan als eten en krijgen zo plastic binnen. De zeehonden die deze vissen eten krijgen dan automatisch ook plastic in hun lichaam, of zeehonden slikken zelf rondzwervend plastic door. Dit plastic afval brengt schade toe aan de maag en ingewanden en wordt niet verteerd. De maag zit ‘vol’ en zo kan het dier niet meer eten. Daarom zetten wij ons in voor een plasticvrije zee! Op deze pagina vind je meer informatie over de Plastic Soep.

In 1997 zeilde Oceanograaf Charles Moore van Hawaii naar Zuid Californië waarbij hij een ongebruikelijke route nam dwars door een gyre in het noorden van de Stille Oceaan.  Een gyre is een grote cirkelvormige beweging van oceaanwater wat veroorzaakt wordt door het draaien van de aarde in combinatie met bepaalde zeestromingen. Hier zag Moore dagelijks stukken plastic langsdrijven. Toen hij terugkeerde om meer onderzoek te doen ontdekte hij dat hier een grotere hoeveelheid plastic dreef dan op andere plekken in de oceaan. Ook zag hij dat het plastic niet alleen op de oppervlakte dreef, maar ook in de waterkolom zweefde. Moore noemde dit fenomeen de ‘Plastic Soep’, een term die tot de dag van vandaag over de hele wereld wordt gebruikt.

In Nederland zien we Plastic Soep voornamelijk terug in de Noordzee en de Waddenzee, maar ook op het strand van bijvoorbeeld Scheveningen en Zandvoort. Het strandafval in Nederland komt voor 44% van de scheepvaart en visserij, 30% door strandtoerisme en 26% is onbekend [1]. Opvallend is dat Nederlanders in vergelijking met de gemiddelde Europeaan meer afval produceren. Het Europese gemiddelde ligt op 481 kilo huisvuil terwijl Nederlanders op een gemiddelde van 550 kilo huisvuil zit [2, 3].

Bronnen

  1. Ministerie van Verkeer en Waterstaat, Rijkswaterstaat Dienst Noordzee. (2011). Draft Monitoren zwerfvuil, 2005-2010.
  2. Municipal waste statistics. Eurostat. https://ec.europa.eu/eurostat/statistics-explained/index.php/Municipal_waste_statistics
  3. Terugblikken: een eeuw in statistieken. (2010). Centraal Bureau voor de Statistiek.

De Plastic Soep wordt veroorzaakt doordat de mens veel plastic produceert dat als afval in het milieu terecht komt. Wat veel mensen niet weten is dat het afval in zee voor 80% vanaf het land afkomstig is [1]. Via verschillende omwegen zoals de wind, riolen, grachten of rivieren komt afval uiteindelijk in zee terecht. Dit betekent dat een klein deel van ons afval op directe wijze in zee beland.

De plastic soep is gevaarlijk voor al het leven in zee. Dieren eten plastic op of raken erin verstrikt. Dit resulteert in verwondingen of zelfs de dood. Jaarlijks gaan een miljoen zeevogels, 100.000 zeezoogdieren, zeeschildpadden en een ontelbaar aantal vissen dood door plastic afval [1]. Plastic heeft een negatieve invloed op de voedselketens. Drijvend plastic blokkeert zonlicht waardoor er steeds minder licht doordringt. Fytoplankton, de planten van de zee, hebben zonlicht nodig om te kunnen overleven. Zij staan aan de basis van de voedselketens in zee en produceren voor 70 procent van alle zuurstof in de wereld [2]. Als het fytoplankton te weinig zonlicht krijgen zullen ze sterven. Dit kan grote gevolgen hebben voor het zuurstofgehalte in zee en voor alle dieren in de voedselketen die van fytoplankton afhankelijk zijn [3].

Een groot probleem als de plastic soep is niet gemakkelijk op te lossen. Toch kan iedereen een steentje bijdragen. Vooral op het gebied van wegwerpplastic kunnen wij een verschil maken. Dit plastic wordt maar eenmalig en zeer kort gebruikt. Denk hierbij aan drinkrietjes, flesjes, wegwerpbordjes en -bestek. Door dit gebruik te verminderen kunnen we al een groot deel van het probleem oplossen: minder productie van artikelen die we eigenlijk niet nodig hebben. Er zijn verschillende manieren waarop je een groot verschil kan maken door iets kleins te veranderen. Hieronder geven wij een paar tips om je leven duurzamer en plastic vrij te krijgen!

De wereld beter maken begint bij jezelf. Daarom draagt Zeehondencentrum Pieterburen zijn steentje bij om ervoor te zorgen dat de zeehonden een plasticvrije zee krijgen. Dit doen ze op verschillende manieren:

  • plastic soep nettenbultVisnetten recyclen
  • Duurzame alternatieven aanbieden in onze winkel
  • Samenwerken met gelijkgestemde organisaties
  • Beach Clean-Ups organiseren
  • Voorlichting geven 

Visnetten recyclen

Jarenlang werden alle gevonden visnetten verzameld op het achterterrein van het Zeehondencentrum.  Dit resulteerde in een berg van 800 ton.  Om op een verantwoorde manier gebruik te maken van deze visnetten zijn ze gerecycled en zijn er uiteindelijk andere producten van gemaakt.