De plastic soep is gevaarlijk voor al het leven in zee. Dieren eten plastic op of raken erin verstrikt. Dit resulteert in verwondingen of zelfs de dood. Jaarlijks gaan een miljoen zeevogels, 100.000 zeezoogdieren, zeeschildpadden en een ontelbaar aantal vissen dood door plastic afval [1]. Plastic heeft een negatieve invloed op de voedselketens. Drijvend plastic blokkeert zonlicht waardoor er steeds minder licht doordringt. Fytoplankton, de planten van de zee, hebben zonlicht nodig om te kunnen overleven. Zij staan aan de basis van de voedselketens in zee en produceren voor 70 procent van alle zuurstof in de wereld [2]. Als het fytoplankton te weinig zonlicht krijgen zullen ze sterven. Dit kan grote gevolgen hebben voor het zuurstofgehalte in zee en voor alle dieren in de voedselketen die van fytoplankton afhankelijk zijn [3].

Daarnaast kan plastic indirect via de voedselketen worden doorgegeven. Kleine dieren zoals zoöplankton en mosselen eten microplastic [4, 5]. Deze dieren worden opgegeten door andere dieren, waardoor het plastic wordt doorgegeven. Zo komt het plastic steeds hoger in de voedselketen terecht. Uiteindelijk kan het plastic eindigen bij de top van de voedselketen, zoals de mens of zelfs zeehonden. Bij zeehondenopvang Cornish Seal Sanctuary in Cornwall (Verenigd Koninkrijk) is met onderzoek aangetoond dat zeehonden via in het wild gevangen makreel plastic binnen konden krijgen [6]. Plastic afval beïnvloedt het gehele voedselweb op verschillende manieren.

 

Spookvistuig

plastic soep zeehond amelandBijna de helft (46%) van het plastic afval in zee bestaat uit spookvistuig [7]. Spookvistuig, ook wel ‘ghost gear’ genoemd, zijn verlaten, verloren of gedumpte visnetten, –lijnen of ander visserij gerelateerd afval [8].

Jaarlijks spreken we over ten minste 640.000 ton aan vistuig dat in zee terecht komt [9]. Dieren raken verstrikt in het vistuig. Hierdoor kunnen ze verdrinken of gewond raken waardoor ze aan hun verwondingen kunnen overlijden.

Zo heeft 45% van de 120 zeezoogdieren op de Rode Lijst van Bedreigde Soorten te maken met door verloren of achtergelaten visnetten [10].

 

Zeehonden als slachtoffer

plastic soep zeehond nettyElk jaar krijgt Zeehondencentrum Pieterburen meldingen van zeehonden die gewond zijn geraakt door plastic afval in zee. Gemiddeld worden er jaarlijks tussen de tien en twaalf zeehonden opgevangen die verwond werden door rondzwervend visafval, zoals visnetten of vislijnen.

Jonge zeehonden raken vooral verstrikt rondom hun nek of voorflippers. Mogelijk door hun nieuwsgierigheid of speelsheid steken ze hun kop door plastic of touw of ze willen er mee spelen. Ze kunnen daarbij vast komen te zitten [11].

 

In deze video zie je hoe bij een zeehond het visdraad dat vastzit om de nek van de zeehond wordt verwijderd.

Zeehonden kunnen plastic in hun lichaam binnenkrijgen. Wetenschapper Sophie Brasseur van de Wageningen Universiteit (WUR) onderzocht bij Gewone zeehonden wat voor afval in hun maag zat [12]. Bij 11% van de magen en bij 1% van de ingewanden werd plastic gevonden. Vergelijkbaar onderzoek in Ierland toonde aan dat 80% van de zeehondendarmen microplastic bevatte [13]. Het gevaar van plastic in de ingewanden is dat plastic irritaties of schade kan aanrichten. Als plastic blijft zitten, dan lijkt het alsof de maag gevuld is, waardoor dieren te weinig voedingsstoffen krijgen of verhongeren. [14]. Uiteindelijk kunnen dieren hieraan overlijden.

Walvissen

Zelfs grote dieren zoals walvissen ontsnappen niet aan de gevaren van visnetten. Jaarlijks overlijden meer dan 300.000 walvissen en dolfijnen door rondzwervend vistuig [15]. In de onderstaande video zie je hoe een Bultrug vastzit in een visnet. Een groep van vissers heeft er drie uur over gedaan om het dier van het net te bevrijden. Helaas loopt dit niet altijd goed af. In 2017 werd een Bultrug bevrijdt uit een visnet waar ze mogelijk een jaar mee heeft gezwommen, maar ze strandde alsnog en overleed [16]. Walvissen kunnen door verstrikking zo verzwakt raken dat ze uiteindelijk overlijden.

Walvissen krijgen ook plastic binnen in hun verteringsstelsel. Zo heeft 15% van de bruinvissen die dood worden aangetroffen plastic in hun maag [17]. Dit suggereert dat ze per ongeluk plastic opeten als ze dicht bij de bodem vis vangen. Volgens de onderzoekers van de WUR zouden bruinvissen daarom een graadmeter kunnen zijn voor plastic zwerfafval op de zeebodem.

In 2016 spoelden dertig Potvissen aan bij de Noordzeekust. Tweeëntwintig van deze walvissen zijn onderzocht en uit dit onderzoek kwam naar voren dat negen van deze dieren enorm veel afval in hun maag hadden: per walvis tot zo’n 25 kilo [18]. Het afval bestond uit netten, touwen, folie, verpakkingsmateriaal en zelfs een deel van een auto. In Zuid-Thailand werd een Griend aangetroffen die moeite had met ademhalen en zwemmen. Na een paar dagen overleed de walvis en werd duidelijk wat de oorzaak was: zijn maag zat vol met 8 kilo plastic, bestaande uit onder andere 80 plastic tassen (zie onderstaande video). Hierdoor raakte hij ondervoed en kon hij geen voedsel meer opnemen [19]. National Geographic maakte er een video over >> 

Zeevogels

plastic soep zeevogelsVogels in zee krijgen op verschillende manieren te maken met plastic afval [20]. Vogels die in zee duiken kunnen vast komen te zitten in rondzwervend afval en daarbij verdrinken. Of ze voeren plastic aan hun jongen, voegen het toe aan hun nest, of eten het plastic zelf op. De Noordse Stormvogel is een vogel die heel belangrijk is voor onderzoek naar plastic in onze Noordzee. Deze vogelsoort pikt drijvend afval vanaf het wateroppervlak en is daarmee een graadmeter voor zwerfafval dicht bij het wateroppervlak [21]. De Noordse Stormvogel is een soort waarbij 95% procent van de Nederlandse Noordzeepopulatie plastic in de maag heeft [22].

 

 

Bronnen

  1. 1. The Ocean Conference Factsheet: marine pollution. (2017). https://sustainabledevelopment.un.org/content/documents/Ocean_Factsheet_Pollution.pdf 
  2. Fytoplankton. http://www.waddenzeeschool.nl/uploads/encyclopediedata/content-waddenbieb.php?id=3250&language=0
  3. Plastic is suffocating the ocean by killing plankton.https://www.uspw.net/how-plastic-suffocates-the-ocean.html 
  4. Plastics in mosselen (2017). E.M. Foekema, M. van den Heuvel-Greve, A.J. Murk en A.A. Koelmans http://edepot.wur.nl/419680 
  5. Cole et al. (2013). Microplastic Ingestion by Zooplankton. Environmental Science & Technology 47 (12), 6646-6655.
  6. S. Nelms, T. Galloway, B. Godley, D.B. Jarvis, P.K. Lindeque. (2018). Investigating microplastic trophic transfer in marine top predators. Environmental Pollution 238, 999-100 https://doi.org/10.1016/j.envpol.2018.02.016
  7. Probleem spooknetten veel groter dan gedacht. (2018). Plastic Soup Foundation: https://www.plasticsoupfoundation.org/2018/03/probleem-spooknetten-veel-groter-dan-gedacht/ 
  8. ABOUT US. Global Ghost Gear Initiative. https://www.ghostgear.org/about-us
  9. Ghost beneath the waves – World Animal Protection. Blz. 7. 
  10. Werner, S. et al. Harm caused by Marine Litter - European Commission. JRC Technical Report (2016). Blz. 9. doi:10.2788/690366 
  11. Rebolledo, E.L.B., van Franeker, J.A., Jansen, O.E., Brasseur, S.M.J.M., (2013). Plastic ingestion by harbour seals (Phoca vitulina) in the Netherlands. Mar. Pollut. Bull. 67, 200–202.
  12. Hernandez-Milian, G. et al. (2017). First Report of Microplastic in Bycaught Pinnipeds. Fate and Impact of Microplastics in Marine Ecosystems (Elsevier Inc.,). doi:10.1016/B978-0-12-812271-6.00122-8 
  13. Plastic pollution. OceanCare and Zurich Animal Protection Assoctiation. https://www.zuerchertierschutz.ch/fileadmin/user_upload/Projekte/pdf/Plastik-Flyer_e.pdf
  14. Whale Entanglement – Building a Global Response. https://iwc.int/entanglement
  15. Walvis sleept visnetten 1700 kilometer mee en overlijdt. (september 2017). https://www.animalstoday.nl/walvis-sleept-visnetten-overlijdt/ 
  16. Bruinvissen en plastic. (januari 2018). https://www.wur.nl/nl/Expertises-Dienstverlening/Onderzoeksinstituten/marine-research/show-marine/Bruinvissen-en-plastic.htm 
  17. Unger et al. (2016) Large amounts of marine debris found in sperm whales stranded along the North Sea coast in early 2016. Marine Pollution Bulletin, 112(1-2), 134-141. https://doi.org/10.1016/j.marpolbul.2016.08.027
  18. Hoe deze walvis 8 kilo plastic in zijn maag kreeg. (juni 2018). National Geographic. https://www.nationalgeographic.nl/stop-met-plastic/2018/06/hoe-deze-walvis-8-kilo-plastic-zijn-maag-kreeg
  19. Ghost beneath the waves – World Animal Protection. Blz. 14.
  20. Van Franeker J.A., Law K.L. (2015): Seabirds, gyres and global trends in plastic pollution. Environmental pollution, 203, 89-96. 
  21. Van Franeker, J.A., S. Kühn, E. L. Bravo Rebolledo & A. Meijboom (2014) Fulmar Litter EcoQO monitoring in the Netherlands - Update 2012 and 2013. IMARES Report C122/14. IMARES, Texel. 56pp.